Bài phát biểu của nhà báo Huỳnh Lương Thiện tại Đại Hội “Hội Đồng Liên Kết Quốc Nội Hải Ngoại” tại Orlando, Florida ngày 9/8/2026

VAI TRÒ CỦA TRUYỀN THÔNG CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI

Kính gửi đến quý vị,

Bài phát biểu về truyền thông của tôi tại Đại Hội “Hội Đồng Liên Kết Quốc Nội Hải Ngoại” hôm 9/8/2026 tại Orlando.

Tôi đã viết lại cho đàng hoàng và đầy đủ hơn so với thời lượng phát biểu quá ngắn (3 phút) hôm đó…

Kính

Huỳnh Lương Thiện,

VAI TRÒ CỦA TRUYỀN THÔNG CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT HẢI NGOẠI

TRONG CÔNG CUỘC VẬN ĐỘNG CHO TỰ DO VÀ NHÂN QUYỀN TẠI VIỆT NAM

Kính thưa quý vị lãnh đạo tinh thần,
Kính thưa quý vị đại diện các tổ chức, hội đoàn…

Hôm nay, tôi xin chia sẻ một vài suy nghĩ về vai trò của truyền thông cộng đồng người Việt hải ngoại trong công cuộc vận động cho tự do và nhân quyền tại Việt Nam.

TỪ BÁO GIẤY ĐẾN ĐIỆN THOẠI THÔNG MINH

Từ những năm đầu của cộng đồng tị nạn, báo chí Việt ngữ đã đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin, kết nối cộng đồng, bảo tồn tiếng Việt đồng thời góp phần tranh đấu cho Tự do ngôn luận đang bị siết chặt tại Việt Nam.

Từ báo giấy đến radio, truyền hình, website, và ngày nay là YouTube, Facebook, TikTok, podcast và livestream – phương tiện truyền thông đã thay đổi rất nhanh chóng.

Ngày nay, chỉ với một chiếc điện thoại, một người có thể đưa một thông điệp đến hàng ngàn, thậm chí hàng triệu người.

Nhưng câu hỏi quan trọng là: Chúng ta đang sử dụng những phương tiện này hiệu quả đến đâu?

UY TÍN – VỐN QUÝ NHẤT CỦA TRUYỀN THÔNG

Mạng xã hội giúp thông tin lan truyền rất nhanh, nhưng đồng thời cũng làm tin giả và thông tin thiếu kiểm chứng lan truyền nhanh không kém.

Vì vậy, theo tôi, uy tín và sự đáng tin cậy phải là vốn quý nhất của truyền thông cộng đồng.

Khi đưa ra một sự kiện, một con số hay một cáo buộc, chúng ta phải có trách nhiệm kiểm chứng. Và khi nghe được một tin “giật gân” chúng ta cũng phải kiểm chứng.

Nếu muốn thuyết phục Quốc hội Hoa Kỳ, các tổ chức nhân quyền, quốc tế, giới truyền thông và công chúng Hoa Kỳ, thì trước hết chính chúng ta phải trở thành nguồn thông tin đáng tin cậy.

Một ví dụ là Bảng Tường Trình Hằng Năm Về Tình Trạng Nhân Quyền Tại Việt Nam của Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam đã được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế tham khảo. Đây là một minh chứng cho giá trị của thông tin chính xác và đáng tin cậy.

TỪ “NÓI VỚI NHAU” ĐẾN “NÓI CHO THẾ GIỚI BIẾT”

Một điều chúng ta cần thay đổi là: đừng chỉ nói với người Việt, mà phải nói cho người Mỹ và thế giới biết.

Chúng ta cần đặt những câu hỏi:

• Người Mỹ biết gì về tình trạng nhân quyền tại Việt Nam?
• Các dân biểu, nghị sĩ Hoa Kỳ biết gì?
• Giới truyền thông Mỹ biết gì?
• Và thế hệ trẻ người Việt tại Hoa Kỳ biết gì?

Một bài viết tiếng Việt rất cần thiết cho cộng đồng. Nhưng một tài liệu tiếng Anh ngắn gọn, có dữ kiện cụ thể, có thể đến tay một dân biểu, một nhà báo hoặc một tổ chức nhân quyền.

Đó là lúc truyền thông trở thành sức mạnh vận động.

VẬN DỤNG TRUYỀN THÔNG HOA KỲ

Chúng ta cũng cần chủ động sử dụng các phương tiện truyền thông Hoa Kỳ như VOA, Đài Á Châu Tự Do và các cơ quan truyền thông khác.

Việc chính phủ Hoa Kỳ chấm dứt hoạt động của VOA và RFA vào tháng 3 năm 2025 là một thiệt thòi lớn đối với công cuộc tranh đấu của cộng đồng.

Đáng tiếc là khi Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam kêu gọi các tổ chức, đoàn thể và nhân sĩ trong cộng đồng cùng ký tên vào thỉnh nguyện thư kêu gọi chính phủ Mỹ phục hồi các đài này, sự hưởng ứng lại rất hạn chế.

Điều đó cho chúng ta một bài học:

Chúng ta không chỉ cần những lời kêu gọi lớn lao, mà còn cần những hành động nhỏ, cụ thể và thiết thực.

THẾ HỆ TRẺ – CHÌA KHÓA CỦA TƯƠNG LAI

Theo tôi, đây là vấn đề quan trọng nhất.

Nếu chúng ta tiếp tục truyền thông với thế hệ trẻ bằng phương pháp của 30–40 năm trước, họ sẽ khó tiếp nhận.

Không phải vì họ không quan tâm, mà vì chúng ta chưa biết cách nói với họ.

Một người trẻ có thể không đọc một bài viết dài, nhưng có thể xem một video 90 giây, nghe một podcast, xem một infographic hoặc một cuộc phỏng vấn trên YouTube.

Vì vậy, truyền thông cộng đồng cần có một chiến lược riêng cho thế hệ trẻ:

Một vấn đề – một câu chuyện – một video – một thông điệp rõ ràng và ngắn gọn.

Hãy tận dụng YouTube, Facebook, TikTok, Instagram, X, Reddit, WhatsApp và các nền tảng mới để đưa những vấn đề về tự do và nhân quyền đến với giới trẻ bằng ngôn ngữ và phương thức mà họ quen thuộc.

KẾT LUẬN 

Kính thưa quý vị,

Gần nửa thế kỷ qua, thế hệ đi trước đã xây dựng cộng đồng người Việt hải ngoại bằng mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh; đồng thời xây dựng một hệ thống truyền thông Việt ngữ đáng quý.

Bây giờ đến lượt chúng ta tiếp tục và phát triển di sản đó trong thời đại truyền thông số.

Chúng ta phải nói tiếng Việt để giữ gìn căn tính và truyền thống.

Nhưng chúng ta cũng phải nói tiếng Anh để xã hội Hoa Kỳ và thế giới hiểu được tiếng nói của người Việt.

Chúng ta phải sử dụng truyền thông để bảo vệ sự thật, và dùng sự thật để vận động cho tự do, nhân quyền và những giá trị mà chúng ta tin tưởng, không phải chỉ tại Hoa Kỳ mà còn cho quê hương bên kia bờ đại dương.

Tiếng nói của người Việt hải ngoại không chỉ cần vang xa hơn, mà còn phải có ảnh hưởng hơn.

Xin trân trọng cảm ơn quý vị.

Huỳnh Lương Thiện

——————————————————–

Huỳnh Lương Thiện

Thời Sự – Câu Chuyện Trong Tuần Channel

https://phongtraohungca.org/–